fa حکمرانی اخلاقی هوش مصنوعی در آموزش بالینی علوم پزشکی: چارچوبی سیاستی برای طراحی و استقرار راهنمای تصمیم‌گیری اخلاقی تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مقدمه:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> گسترش هوش مصنوعی در آموزش بالینی علوم پزشکی، در کنار فرصت‌های آموزشی، چالش‌هایی در زمینه ایمنی، عدالت و اخلاق ایجاد کرده است. این خلاصه سیاستی با هدف تبیین مبانی، فرایند تدوین و گزینه سیاستی پیشنهادی برای یک راهنمای تصمیم‌گیری اخلاقی استفاده هوش مصنوعی در آموزش بالینی، تدوین شد.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">روش‌ها:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> راهنما در سه فاز و بر پایه کتابچه توسعه راهنمای سازمان جهانی بهداشت تدوین شد؛ مرور یکپارچه براساس </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%">PRISMA2020</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> &nbsp;و جست‌وجو در پایگاه های PubMed&nbsp; ، Scopus و Web of Science از فوریه ۲۰۱۵ تا فوریه ۲۰۲۶، اجماع خبرگان با تکنیک گروه اسمی و ارزیابی کیفیت با ابزار AGREE II انجام شد. ساختار خلاصه سیاستی از چهار گام تعریف مسئله، بیان سیاست، ارائه استدلال با شواهد و بررسی پیامدها پیروی می‌کند.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">یافته‌ها:</span></span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">چالش‌های اخلاقی در پنج حوزه شامل دقت و توهم خروجی‌ها، تضعیف قضاوت بالینی و وابستگی بیش‌ازحد، سوگیری الگوریتمی و نابرابری، حریم خصوصی و محرمانگی داده‌های حساس و یکپارچگی علمی و عدالت در ارزشیابی شناسایی شدند. راهنمای نهایی شامل ده ماده، تعریف ۲۲ اصطلاح کلیدی، اصول کلی، تفکیک کاربردهای مجاز مشروط از غیرمجاز برای دانشجویان، آموزشگران و سازمان‌ها و دستورالعمل استاندارد افشا بود. چهار ارزیاب مستقل، وضوح ارائه (۹۵</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:150%"><span arial="" style="font-family:">٫</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">۶</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:150%"><span arial="" style="font-family:">٪</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) و دامنه و هدف (۹۲</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:150%"><span arial="" style="font-family:">٫</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">۷</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:150%"><span arial="" style="font-family:">٪</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) را بالاترین امتیازها ارزیابی کردند. دقت تدوین و کاربردپذیری در سطح بالا و مشارکت ذی‌نفعان و استقلال ویراستاری در سطح متوسط قرار گرفت. سه ارزیاب استفاده از راهنما را با اصلاحات و یک ارزیاب بدون تغییر توصیه کردند</span></span></span>.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجه‌گیری:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> شواهد موجود از یک چارچوب مدیریت ریسک و کاربرد متناسب حمایت می‌کنند. راهنمای پیشنهادی باید استفاده از هوش مصنوعی را بر اساس هدف، حساسیت داده، میزان اثر بر تصمیم آموزشی، بالینی و سطح نظارت انسانی طبقه‌بندی کند و اثربخشی آن پس از اجرا ارزیابی شود.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong><span style="font-size:11.0pt">Introduction:</span></strong><span style="font-size:11.0pt"> The expansion of artificial intelligence in clinical medical education has introduced challenges regarding safety, equity, and ethics, alongside its educational opportunities. This policy brief was developed to outline the rationale, the formulation process, and a proposed policy option for an ethical decision-making framework concerning the use of artificial intelligence in clinical education.</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt">Methods:</span></b><span style="font-size:11.0pt"> The guideline was developed in three phases, based on the World Health Organization&rsquo;s handbook for guideline development. It involved an integrated review (conducted in accordance with PRISMA 2020) with searches across PubMed, Scopus, and Web of Science databases covering the period from February 2015 to February 2026, expert consensus using the nominal group technique, and quality assessment via the AGREE II instrument. The structure of the policy brief follows four steps: defining the problem, articulating the policy, presenting arguments supported by evidence, and examining the implications.</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt">Findings:</span></b> Five ethical challenges were identified: output accuracy and hallucinations, impaired clinical judgment and overreliance, algorithmic bias and inequity, privacy and confidentiality, and academic integrity. The final guideline, comprising ten articles, defined 22 key terms, outlined general principles, distinguished between conditionally permitted and prohibited uses for students, educators, and institutions, and provided standardized disclosure instructions. Reviewers highly rated its clarity (%95.6) and scope (%92.7), with rigor and applicability also scoring well. Stakeholder involvement and editorial independence received moderate ratings. Three reviewers recommended the guideline with modifications, and one without changes.</span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Conclusion:</b> The available evidence supports a risk-management framework and a context-sensitive approach to AI use. The proposed guideline should classify AI applications according to their intended purpose, data sensitivity, potential impact on educational and clinical decisions, and level of human oversight. Its effectiveness should also be evaluated following implementation.</span></span><br> <br> &nbsp; <div data-manual-position="false" id="quick-actions-wrapper" style="position: fixed; z-index: 2147483646; pointer-events: auto; opacity: 1; transition: opacity 0.15s; left: 20px; top: -347px;"><div class="deepseek-quick-action-buttons light-mode" style="box-sizing: border-box !important; height: 40px !important; padding: 4px 10px !important; opacity: 1; position: static;"></div></div> هوش مصنوعی, آموزش بالینی, اخلاق پزشکی, خلاصه سیاستی, راهنمای تصمیم‌گیری اخلاقی Artificial intelligence, clinical education, medical ethics, policy brief, ethical decision-making guideline 0 0 http://ijnv.ir/browse.php?a_code=A-10-1784-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahdieh Joukar مهدیه جوکار mahdieh.joukar@modares.ac.ir No دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. Shadab Shahali شاداب شاه علی shadab.shahali@modares.ac.ir Yes دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.