fa شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر توسعه بازار صادراتی در شرکت‌های دارویی با تأکید بر رقابت‌پذیری صادرات در شرایط همه‌گیری کرونا با رویکرد دلفی فازی عمومى General پژوهشي Research <p><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,"><strong><span style="font-size:12.0pt">مقدمه: </span></strong><span style="font-size:12.0pt">به منظور کاهش وابستگی اقتصاد ایران به صادرات نفت خام و چرخش به طرف اقتصاد چند محصولی در صادرات، جهت&shy;گیری سیاست&shy;های صادراتی باید به سوی تولید و صدور کالاهای غیرنفتی تغییر یابد. یکی از این کالاها و صنایع غیر نفتی صنعت داروسازی است. که به عنوان یکی از صنایع استراتژیک همواره مورد توجه اقتصاددانان و&nbsp; سیاست&shy;گذاران در این زمینه بوده است. با توجه به این که دارو جزء صنایع با فناوری بالا محسوب می&shy;شود و از کاربری نسبی بالایی نیز برخوردار است لذا گسترش رقابتمندی در این صنعت می&shy;تواند افزایش اشتغال و توسعه صادرات غیرنفتی را به دنبال داشته باشد. </span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,"><strong>روش کار:</strong> جامعه آماری پژوهش فعالان حوزه تولید دارو <span style="font-size:12.0pt">بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری ‌هدفمند و بر ‌اساس اصل کفایت نظری 18 نفر از آنان به‌عنوان اعضای نمونه انتخاب شدند.</span> پژوهش حاضر بر پایه روش ترکیبی و به‌صورت کیفی و کمی و در رهیافت قیاسی استقرا‌یی است؛ که از نظر هدف کاربردی و از حیث ماهیت و روش، توصیفی- پیمایشی است. <span style="font-size:12.0pt">ابزار گردآوری اطلاعات در بخش کیفی پژوهش مصاحبه نیمه ساختاریافته است؛ و همچنین ابزار گردآوری اطلاعات در بخش کمی، پرسشنامه&nbsp; دلفی فازی بوده است. </span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,"><strong><span style="font-size:12.0pt">یافته&shy;ها:</span></strong><span style="font-size:12.0pt"> نتایج&nbsp; نشان دهنده این بود که عواملی مانند&nbsp; کیفیت مواد اولیه در داروهای تولیدی، طول درمان داروهای تولیدی، ارزیابی و کنترل کیفیت، طراحی بسته‌بندی‌های جدید محافظ شده در برابر ویروس ها از جمله ویروس کرونا و افزایش تولید از طریق افزایش بهره‌وری جهت پاسخ‌گویی به نیازهای بازار بر توسعه بازار صادراتی در شرکت&shy;های دارویی موثر است.</span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,"><strong>نتیجه&shy; گیری:</strong><span style="font-size:12.0pt"> برای موفقیت صنعت داروسازی در بازارجهانی باید به فاکتورهایی مانند کیفیت مواد اولیه در داروهای تولیدی، طول درمان داروهای تولیدی، ارزیابی و کنترل کیفیت، طراحی بسته‌بندی‌های جدید محافظ شده، توجه ویژه ای داشته باشند تا بتوانند در رقابت با سایر تولیدکنندگان&nbsp; فعال در حوزه صنعت دارویی جهان رقابت داشته باشند. </span></span></span><br> &nbsp;</p> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="tab-stops:1.0cm"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Introduction:</span></span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> In order to reduce the dependence of the Iranian economy on crude oil exports and turn to a multi-product economy in exports, the orientation of export policies should be changed to the production and export of non-oil goods.One of these goods and non-oil industries is the pharmaceutical industry, which as a strategic industry has always been considered by economists and policy makers in this field.Due to the fact that medicine is a high-tech industry and has a relatively high use, so the expansion of competitiveness in this industry can increase employment and develop non-oil exports. </span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="tab-stops:1.0cm"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Objective:</span></span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The purpose of this study was to prioritize the factors affecting the development of the export market in pharmaceutical companies by emphasizing the competitiveness of exports in the context of the corona epidemic with the fuzzy Delphi approach.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="tab-stops:1.0cm"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Materials and Methods:</span></span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The statistical population of the study was drug production activists who were selected as sample members using purposive sampling method based on the principle of theoretical adequacy.The present research is based on a mixed method and qualitatively and quantitatively and in an inductive deductive approach; Which is applied in terms of purpose and descriptive-survey in terms of nature and method.The data collection tool in the qualitative part of the interview research is semi-structured; Also, the data collection tool in the quantitative section was the fuzzy Delphi questionnaire.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="tab-stops:1.0cm"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Results:</span></span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The results showed that factors such as quality of raw materials in manufactured drugs, length of treatment of manufactured drugs, evaluation and quality control, design of new packages protected against viruses including corona virus and increase production by increasing productivity to Meeting the needs of the market is effective on the development of the export market in pharmaceutical companies.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="tab-stops:1.0cm"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion:</span></span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> For the success of the pharmaceutical industry in the world market, they should pay special attention to factors such as the quality of raw materials in manufactured drugs, treatment duration of manufactured drugs, evaluation and quality control, design of new protected packages to be able to compete with other active manufacturers. Compete in the world pharmaceutical industry.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; صنعت دارو, رقابت‌پذیری صادرات, دلفی فازی,کرونا Pharmaceutical industry, Export competitiveness, Fuzzy Delphi, Coronavirus disease 49 60 http://ijnv.ir/browse.php?a_code=A-10-1245-3&slc_lang=fa&sid=1 ali hasanvand علی حسنوند economy912@gmail.com 4060711683 100319475328460013357 No دانشگاه رازی mohammad sharif karimi محمد شریف کریمی sharifkarimi@yahoo.com 100319475328460013358 100319475328460013358 Yes گروه اقتصاد دانشگاه رازی ali falahati علی فلاحتی ali.falahatii96@gmail.com 100319475328460013359 100319475328460013359 No گروه اقتصاد دانشگاه رازی azad khanzadi آزاد خانزادی azadkhanzadi@gmail.com 100319475328460013360 100319475328460013360 No گروه اقتصاد دانشگاه رازی