|
از مراقبت تا توانمندسازی: خودمدیریتی مبتنی بر مدل 5A بهعنوان راهبردی نوین برای ارتقای سلامت سالمندان مبتلا به دیابت
|
مائده صادقی گل افشانی   ، مجیده هروی ، ناهید رژه* |
| ، reje@shahed.ac.ir |
|
|
چکیده: (17 مشاهده) |
مقدمه :دیابت یکی از مهمترین چالشهای نظامهای سلامت است و در سالمندان به دلیل چندبیماری، کاهش عملکرد جسمی و افزایش خطر عوارض، نیازمند رویکردهای جامع و توانمندساز است. خودمدیریتی دیابت با تأکید بر مشارکت بیمار، تصمیمگیری و رفتارهای خودمراقبتی، نقش مهمی در بهبود پیامدهای سلامت دارد. این مقاله با هدف تبیین نقش و کاربرد خودمدیریتی مبتنی بر مدل 5A در ارتقای خودکارآمدی، کیفیت زندگی سالمندان مبتلا به دیابت و پیامدهای آن برای پرستاری و نظام سلامت انجام شد.
روش کار:این مقاله بهصورت مرور تحلیلی–روایتی انجام شد. منابع علمی مرتبط با خودمدیریتی دیابت، مدل 5A، آموزش و حمایت از خودمدیریتی دیابت (DSMES)، مراقبت بیمارمحور و نقش پرستاران در مدیریت بیماریهای مزمن از پایگاههای معتبر PubMed، Scopus و Web of Science بررسی شدند. مطالعات منتشرشده در سالهای اخیر که بر سالمندان مبتلا به دیابت، مداخلات خودمدیریتی، تغییر رفتار سلامت و کاربرد مدلهای توانمندسازی تمرکز داشتند، انتخاب و تحلیل شدند.
یافتهها:شواهد نشان داد که برنامههای خودمدیریتی ساختاریافته میتوانند موجب بهبود خودکارآمدی، رفتارهای خودمراقبتی، کیفیت زندگی و کنترل بهتر بیماری در سالمندان مبتلا به دیابت شوند. مدل 5A با تأکید بر ارزیابی فردی، تعیین اهداف مشترک، شناسایی موانع، حمایت مستمر و پیگیری، بیمار را از دریافتکننده منفعل مراقبت به مشارکتکننده فعال در مدیریت سلامت تبدیل میکند. همچنین، اجرای این مدل موجب ارتقای نقش پرستاران از ارائهدهنده مراقبت به مربی سلامت، تسهیلکننده تغییر رفتار و هماهنگکننده مراقبت میشود. از دیدگاه نظام سلامت، ادغام این مدل در مراقبتهای اولیه و کلینیکهای دیابت میتواند به کاهش عوارض قابل پیشگیری، بهبود بهرهوری منابع و توسعه مراقبت ارزشمحور کمک کند.
نتیجهگیری:خودمدیریتی مبتنی بر مدل 5A میتواند بهعنوان یک چارچوب تحولآفرین برای بازطراحی مراقبت دیابت سالمندان مورد استفاده قرار گیرد. این مدل با تقویت مشارکت بیمار، افزایش استقلال سالمندان و ارتقای کیفیت مراقبت، مسیر گذار از «کنترل بیماری» به «توانمندسازی فرد برای زندگی با بیماری» را فراهم میکند. با این حال، اجرای موفق آن نیازمند تدوین پروتکلهای استاندارد، آموزش کارکنان سلامت، حمایت سیاستی و ایجاد زیرساختهای پیگیری مستمر است.
|
|
| واژههای کلیدی: کلمات کلیدی: خودمدیریتی دیابت، مدل 5A، توانمندسازی بیمار، مراقبت بیمارمحور، سالمندان |
|
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
عمومى
دریافت: 1405/5/24 | پذیرش: 1405/5/31 | انتشار: 1404/2/10
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
