1- f.salarpour@modares.ac.ir استادیار، گروه پرستاری، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران، m.khoobi@modares.ac.ir ، m.khoobi@modares.ac.ir 3- boushehrielham@gmail.com
چکیده: (41 مشاهده)
مقدمه : پرستاران بخش اورژانس به دلیل فشار کاری بالا، کمبود منابع و مواجهه با موقعیتهای پیچیده، در معرض چالشهای اخلاقی متعددی قرار دارند که میتواند به بروز پریشانی اخلاقی و کاهش کیفیت مراقبت منجر شود. آگاهی اخلاقی از عوامل مؤثر در ارائه مراقبت اخلاقمدار است و میتواند در مواجهه با چالشهای اخلاقی نقش مهمی ایفا کند. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر اموزش مبتنی بر مدل کیچنر بر آگاهی و پریشانی اخلاقی در پرستاران اورژانس صورت پذیرفت.
روش کار:این مطالعه نیمهتجربی با طرح پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری دوماهه در سالهای ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بر روی پرستاران بخشهای اورژانس شش بیمارستان بندرعباس انجام شد. نمونهگیری به روش طبقهای متناسب با حجم و سپس تصادفی ساده انجام گرفت و در نهایت ۸۱ پرستار در دو گروه مداخله و کنترل قرار گرفتند. مداخله آموزشی شامل ۷ جلسه هفتگی ۴۵ تا ۶۰ دقیقهای طی چهار ماه بود که با استفاده از سخنرانی تعاملی و سناریومحور و بر اساس مفاهیم اخلاقی مبتنی بر مدل کیچنر اجرا شد. دادهها با استفاده از پرسشنامه اطلاعات جمعیتشناختی، مقیاس تجدیدنظرشده پریشانی اخلاقی پرستاران (MDS-R) و پرسشنامه آگاهی اخلاقی جمعآوری شد. هر دو گروه در سه مرحله پیش از مداخله، بلافاصله پس از مداخله و دو ماه پس از آن ارزیابی شدند. دادهها با استفاده از آمار توصیفی و تحلیل واریانس آمیخته با اندازهگیریهای مکرر در نرمافزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند و سطح معناداری کمتر از 05/0 در نظر گرفته شد.
یافته ها:81 پرستار در مطالعه شرکت کردند که 40 نفر در گروه مداخله و 41 نفر در گروه کنترل قرار گرفتند. دو گروه از نظر متغیرهای جمعیتشناختی تفاوت معناداری نداشتند .(p>0/05) تحلیل واریانس نشان داد که اثر زمان، گروه و تعامل زمان و گروه بر پریشانی اخلاقی و آگاهی اخلاقی معنادار بود. (p<0/001) در گروه مداخله، پریشانی اخلاقی در پیگیری دوماهه نسبت به پیش از مداخله و بلافاصله پس از مداخله بهطور معناداری کاهش یافت (p<0/001)، در حالی که تفاوت بین پیش از مداخله و بلافاصله پس از مداخله معنادار نبود .(p=1/000) همچنین، آگاهی اخلاقی بلافاصله و دو ماه پس از مداخله نسبت به پیش از مداخله بهطور معناداری افزایش یافت (p<0/001)، اگرچه در دو ماه پس از مداخله نسبت به بلافاصله پس از مداخله کاهش معناداری مشاهده شد .(p<0/001)همچنین، بین پریشانی اخلاقی و آگاهی اخلاقی در هیچیک از زمانهای اندازهگیری در گروههای مداخله و کنترل رابطه معناداری مشاهده نشد. (p>0/05)
نتیجه گیری: آموزش مفاهیم اخلاقی مبتنی بر مدل کیچنر میتواند در کاهش پریشانی اخلاقی و افزایش آگاهی اخلاقی پرستاران اورژانس مؤثر باشد. به نظر میرسد این آموزش با فراهم کردن چارچوبی منسجم برای شناخت و تحلیل مسائل اخلاقی، توانایی پرستاران را در مواجهه آگاهانهتر با موقعیتهای اخلاقی دشوار ارتقا میدهد. با توجه به تغییرات آگاهی اخلاقی در طول زمان، تداوم آموزش و استفاده از جلسات تقویتی میتواند به حفظ و تثبیت آثار مداخله کمک کند. بنابراین، بهکارگیری آموزش اخلاقی مبتنی بر مدلهای ساختاریافته مانند مدل کیچنر میتواند در برنامههای آموزش حرفهای پرستاران مورد توجه قرار گیرد.
Salarpour Mohammad Moradi F, Khoobi M, Boushehri E. The Effect of Teaching Ethical Concepts Based on Kitchener’s Model on Moral Awareness and Moral Distress Among Emergency Nurses. ijnv 2026; 15 (1) URL: http://ijnv.ir/article-1-1201-fa.html