مقدمه: تحولات پیچیده نظامهای سلامت، افزایش بیماریهای مزمن، تغییر نیازهای جمعیتی و ضرورت ارائه خدمات مراقبتی نوآورانه، نقش پرستاران را از ارائهدهندگان سنتی مراقبت به مشارکتکنندگان فعال در طراحی و توسعه راهحلهای جدید سلامت تغییر داده است. در این میان، کارآفرینی پرستاری بهعنوان یک مفهوم نوظهور، فرصتی برای ارتقای استقلال حرفهای، توسعه خدمات نوآورانه و خلق ارزش اجتماعی و اقتصادی در نظام سلامت فراهم میکند. با وجود اهمیت این حوزه، شناخت ابعاد مختلف، عوامل مؤثر و چالشهای توسعه کارآفرینی پرستاری همچنان نیازمند بررسی جامع است.
روش کار: این مرور روایتی با جستجوی نظاممند منابع منتشرشده در پایگاههای اطلاعاتی معتبر شامل Pub Med، Scopus، Web of Science و Google Scholar انجام شد. جستجو برای مطالعات منتشرشده در بازه ژانویه ۲۰۰۰ تا دسامبر 2026 انجام گرفت. مطالعات مرتبط با کارآفرینی پرستاری، نوآوری پرستاری، شایستگیهای کارآفرینانه، رهبری نوآورانه و فناوریهای سلامت بررسی شدند. پس از غربالگری عنوان، چکیده و متن کامل مقالات بر اساس معیارهای ورود و خروج، ۱۵ مطالعه در سنتز نهایی وارد شدند. دادهها به روش تحلیل محتوای روایتی استخراج، کدگذاری و در قالب مضامین اصلی طبقهبندی شدند.
یافتهها: سنتز مطالعات پنج مضمون اصلی را نشان داد: کارآفرینی پرستاری به عنوان توسعه نقش حرفهای و هویت نوآورانه، شایستگیهای فردی و آموزش کارآفرینی، نقش رهبری کارآفرینانه و حمایت سازمانی، فناوریهای نوین سلامت و تحول دیجیتال، و موانع ساختاری و الزامات سیاستی. یافتهها نشان دادند که خلاقیت، خودکارآمدی، تفکر انتقادی، آموزش تجربی، فرهنگ سازمانی حمایتکننده و دسترسی به فناوری از عوامل کلیدی در توسعه رفتارهای کارآفرینانه پرستاران هستند. در مقابل، محدودیتهای قانونی، کمبود آموزش رسمی کارآفرینی و حمایت ناکافی سازمانی از مهمترین موانع توسعه کارآفرینی پرستاری گزارش شدند.
نتیجهگیری: کارآفرینی پرستاری یک قابلیت راهبردی برای تحول حرفه پرستاری و پاسخگویی به نیازهای نوظهور نظام سلامت است. توسعه این حوزه نیازمند رویکردی چندسطحی شامل اصلاح آموزش پرستاری، تقویت رهبری نوآورانه، ایجاد محیطهای سازمانی حمایتکننده و توسعه سیاستهای حرفهای است. حمایت از کارآفرینی پرستاران میتواند موجب افزایش استقلال حرفهای، ارتقای کیفیت خدمات و خلق ارزش پایدار در نظام سلامت شود.
sade M, hojjati H, chari V. Nursing Entrepreneurship: A Strategy for Innovation and Transformation of Nurses’ Professional Roles in the Health System: A Narrative Review. ijnv 2025; 13 (4) :70-83 URL: http://ijnv.ir/article-1-1191-fa.html
صادقی گل افشانی مائده، سی رادا، چاری ویندر. کارآفرینی پرستاری: راهبردی برای نوآوری و تحول نقش حرفهای پرستاران در نظام سلامت؛ یک مرور روایتی. فصلنامه مديريت پرستاري. 1403; 13 (4) :70-83